Strona główna

Wyszukiwarka

Licznik odwiedzin

Ilość odsłon 36449

Do pobrania

W uzupełnieniu artykułu na temat zestrzelenia w Kończycach Wielkich, prawdopodobnie w dniu 5 marca 1945 roku, sowieckiego Iła-2 z dwuosobową załogą na pokładzie (zob. Komunikat 22/07/2020), przytaczamy informacje uzyskane od mieszkańców Kończyc Wielkich i Rudnika podczas badań terenowych prowadzonych kilkanaście lat temu.

Sowiecki samolot miał nadlecieć od strony zachodniej; leciał nisko i dymił. Rozbił się na polu ornym, wcześniej przelatując nad przebiegającym jego skrajem wałem ziemnym.

Nieżyjący już Władysław Handzel, którego . 1931, ch ielonwejy rodzina sprowadziła się do sąsiedniego Rudnika  w grudniu 1942 roku, wspominał:   

Samolot spadł w tej części, gdzie byli jeszcze Niemcy. Rosjanie zajęli już w tym czasie część Rudnika od strony Pruchnej. Wydarzyło się to w godzinach popołudniowych.

Rosyjskie samoloty przylatywały codziennie od strony Ochab. Latały nisko po trzy, cztery, pięć maszyn. Niemcy nazywali je „Tiefflieger” (samoloty latające lotem koszącym, atakujące – przyp. G. K).

Samoloty tylko przelatywały, nie atakowały. Dźwięk silników niemieckich samolotów był inny, wyższy, ale one latały rzadziej niż rosyjskie. Drogą na Strumień jeździło niemieckie wojsko, tabory, samochody.

Słychać było odgłosy walki w powietrzu. Upadku samolotu nie widziałem, było słychać huk i później widać słup dymu. Ojciec zabronił mi tam podejść. Mówiło się, że samolot zestrzelił niemiecki „Messer”. Zginęło dwóch lotników.

Części były porozrzucane w promieniu stu metrów. To były same metalowe resztki, blachy, koła. Ludzie to pozbierali. Nie było żadnych oznak, cyfr. Były spadochrony i podobno gazeta. Pilot był na zdjęciu w tej gazecie. Zwłoki pilota były częściowo spalone, drugi miał wnętrzności na zewnątrz.

Któryś z mieszkańców miał zabrać fotel pilota z kabiny, z kolei w innym gospodarstwie element silnika z Iła wykorzystywano jako gong. Ciało jednego z lotników miało być częściowo spalone, drugie z kolei porozrywane, przykryte rozwiniętym spadochronem. Jeden z okolicznych mieszkańców, stolarz, zbił z desek trumny, w których lotnicy zostali pochowani. Mogiłę pokropiono święconą wodą, którą przyniosła jedna z mieszkanek Rudnika.    

Przez wszystkie lata od zakończenia II wojny światowej żadne oficjalne władze ani instytucje nie zainteresowały się zestrzelonym w 1945 roku samolotem i losami jego załogi. Mogiłą poległych lotników do dzisiaj opiekuje się rodzina z sąsiadującego z miejscem katastrofy domostwa.    

W relacji p. W. Handzla pojawia się wzmianka o udziale w zestrzeleniu sowieckiego samolotu niemieckiego myśliwca Messerschmitt Bf 109. W przeciwieństwie do niemal kompletnych materiałów sowieckich, dokumenty 6 Floty Powietrznej, która w 1945 roku wspierała walczące między innymi na Śląsku Cieszyńskim oddziały 1 Armii Pancernej, zachowały się tylko w formie szczątkowej. Niemniej, na szczęście dysponujemy dziennymi meldunkami 6. LF z 5 marca 1945 roku. Wynika z nich, że w tym dniu loty bojowe w rejonie Strumienia  wykonało 5 samolotów myśliwskich z III dywizjonu pułku myśliwskiego JG 77, lecz ich piloci przeciwnika w powietrzu nie spotkali. Jednak piloci 2 dywizjonu bliskiego rozpoznania (Nahaufklärungsgruppe 2), także wyposażonego w samoloty Bf 109, między innymi meldowali ostrzelanie i uszkodzenie jednego Iła-2, do czego miało dojść w rejonie pomiędzy Roztropicami a Rudzicą, czyli kilkanaście kilometrów na północny wschód od Kończyc Wielkich.   

A zatem źródła archiwalne wskazują na to, że zestrzelenie sowieckiego samolotu na pograniczu Rudnika i Kończyc Wielkich to wyłącznie rezultat ognia obrony przeciwlotniczej, która na Śląsku Cieszyńskim w roku 1945 strąciła na ziemię jeszcze wiele innych samolotów, zarówno sowieckich, jak i niemieckich.                                                       



Występujące na tej stronie pewne symbole nazistowskie i komunistyczne nie służą propagowaniu żadnej z totalitarnych ideologii. Zamieszczono je jedynie w celu prezentacji kontekstu historycznego dramatycznych wydarzeń końcowego okresu II wojny światowej.

Źródła ilustracji: archiwum autorów, Wikipedia, Internet.


"Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie". Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach działania 413 "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" – mały projekt Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Strona internetowa przygotowana przez Gminną Bibliotekę Publiczną w Zebrzydowicach. Instytucja Zarządzająca Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

 

*               *               *

 

Pierwotna strona internetowa, dostępna w latach 2013-2018 pod adresem www.front1945.cieszyn.pl, została zrealizowana w ramach operacji z zakresu małych projektów pn. "Rok 1945 na Śląsku Cieszyńskim. Odkrywamy nieznane fakty z historii II wojny światowej(książka, strona internetowa, konferencja)" w ramach działania 413 "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.